In België moet je minstens 18 jaar oud zijn om een onderneming op te starten. Je kan je inschrijven bij een sociaal verzekeringsfonds vanaf het begin van het kwartaal waarin je 18 wordt. Je onderneming kan wel pas vanaf je 18e verjaardag actief worden. 

Wil je toch al aan de slag? Dat kan op drie manieren: 

Optie 1: Eén van je ouders richt een eenmanszaak op en neemt jou in dienst als jobstudent 

Dat kan vanaf de leeftijd van 16 jaar (of 15 jaar, maar dan enkel vanaf de zomer dat je 2 jaar secundair onderwijs gevolgd hebt). 

Optie 2: Je werkt als helper in de eenmanszaak van je ouders 

Dat kan vanaf de leeftijd van 16 jaar (of 15 jaar, maar dan enkel vanaf de zomer dat je 2 jaar secundair onderwijs gevolgd hebt). Een minderjarige hoeft zich niet aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds en mag op regelmatige basis en onbeperkt meehelpen. 

Zodra je meerderjarig wordt, gelden er andere regels. De algemene regel is dat helpers zich moeten aansluiten vanaf de 1e januari van het jaar waarin ze 20 jaar worden, tenzij ze voordien gehuwd of ontvoogd zijn. In dat laatste geval moet de helper zich aansluiten als zelfstandige vanaf het kwartaal van het huwelijk of de ontvoogding.  

Er bestaan enkele uitzonderingen op de algemene regel: 

• Toevallige helper: Hulp is toevallig wanneer ze niet regelmatig is én wanneer ze minder dan 90 dagen per jaar wordt geboden. Aan beide voorwaarden moet voldaan worden. Zo niet, ben je verzekeringsplichtig in het sociaal statuut der zelfstandigen en moet je als helper aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds.  

Met ‘niet regelmatig’ wordt bedoeld dat de hulp eerder toevallig of occasioneel wordt uitgeoefend, zonder een beroepskarakter. Occasionele activiteiten zijn afzonderlijke en geïsoleerde verrichtingen waarbij een bepaalde continuïteit, frequentie en regelmaat ontbreekt. Let wel: een activiteit is niet toevallig wanneer deze op voorhand is afgesproken. 

Bijvoorbeeld: Een helper helpt tijdens het opendeurweekend van een zaak. Als deze helper dit drie keer in eenzelfde jaar doet, of de helper springt elk jaar bij tijdens het opendeurweekend, dan is er sprake van regelmaat en kan de persoon niet worden beschouwd als een toevallige helper. 

• Student-helper: Een student jonger dan 25 jaar voor wie het Groeipakket (vroegere kinderbijslag) wordt uitbetaald. Pas vanaf het kwartaal waarin de student-helper 25 jaar wordt of geen Groeipakket meer geniet, moet deze zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds in hoofd- of in bijberoep en de daarbij horende sociale bijdragen betalen. 

Optie 3: Eén van je ouders richt een vennootschap op en schenkt aandelen aan jou 

Je kan dan als werkend vennoot aan de slag. Dit is echter een ingewikkelde en dure procedure en is daarom niet echt aan te raden. 

Je kan ook al proeven van het ondernemerschap via: 

• Jeugdhuizen met een werking rond ondernemerschap voor jongeren: 

Heel wat jeugdhuizen kunnen je ondersteunen bij de weg die je aflegt vóór je echt gaat ondernemen. Je kan terecht in 42 jeugdhuizen in Vlaanderen, waaronder jeugdhuis De Vonk in Geel. Je vindt er telkens een medewerker die jongeren prikkelt, uitdaagt en begeleidt in het realiseren van hun ideeën.  

• Jongerenwerking via je stad of gemeente:  

In sommige steden en gemeenten is er een jongerenwerking die jongeren met een ondernemersdroom ondersteunt. Vraag na bij je eigen stad of gemeente. 

Bron: VLAIO

Heb je voor de uitvoering van je project niet genoeg budget? Er zijn heel wat financieringsmogelijkheden die een oplossing kunnen bieden. Kies de financieringsbron die het best bij je project past! 

De meest courante financieringsbronnen voor jongeren en studenten zijn: 

• Eigen inbreng – De inbreng van eigen middelen in de onderneming is noodzakelijk. Het zegt iets over de risico’s die je als ondernemer bereid bent te nemen en over het vertrouwen in het slagen van de onderneming. Want als je zelf als ondernemer geen middelen in je zaak zou stoppen, waarom zou een derde dan daartoe bereid zijn? 

• Familie, vrienden en kennissen – Bij gebrek aan eigen middelen kan je mensen uit je omgeving vragen om geld ter beschikking te stellen of te lenen. 

• Microkredieten – Voor beginnende zelfstandigen kunnen microkredieten vaak voldoende zijn om de opstart te vergemakkelijken. Bijvoorbeeld microkredieten van microStart of Startlening. 

• Crowdfunding – Een alternatieve vorm van financiering waarbij je een eerste deel van de je financiering online bij het grote publiek ophaalt om vervolgens eventueel aan te kloppen bij andere financiers zoals banken of business angels. 

• Bancaire financieringsvormen – Banken verstrekken leningen, maar vragen in ruil ook zekerheden. De overheid kan gedeeltelijk voor die zekerheden zorgen. 

Misschien heb je wel verschillende vormen van financiering tegelijk nodig. Eigen geld kan je bijvoorbeeld aanvullen met een lening van familie of vrienden en met een lening bij de bank of andere financiers. Dat heet stapelfinanciering. 

Meer weten over andere financieringsbronnen? Klik hier.  

Bron: VLAIO

Naast een opt-out kan je ook de crawling van AI-systemen beperken. Dat doe je door code toe te voegen aan je website of andere technische blokkades. Ook kan een beheersvennootschap in naam van de aangesloten auteurs een opt-out voorzien.  

Je kan verschillende online tools gebruiken om te weten of jouw werk gebruikt wordt om AI te trainen. Het nadeel van zo’n tools is dat ze nooit alle AI-systemen in hun database hebben en je het dus nooit 100% kan weten. 

Bron: VLAIO

Heb je al opgelijst welke investeringen nodig zijn voor jouw onderneming? Het is belangrijk die op voorhand zo realistisch mogelijk in te schatten. Een goede raming zorgt ervoor dat je niet voor onaangename verrassingen komt te staan. Het helpt je ook om voldoende financiering te voorzien. Maar geld lenen kost geld! Voorzie dus niet te veel onnodige financiële middelen. 

Hou ook rekening met je vaste kosten in de eerste maanden. Die vaste kosten zijn terugkerende kosten die je sowieso zal moeten betalen. Bij het bepalen van de hoeveelheid financiering voorzie je daarvoor dus best een buffer. Er zijn verschillende soorten vaste kosten voor je onderneming: 

• Huisvestingskosten: zoals huur, onroerende voorheffing, gas, water, elektriciteit, brand- en diefstalverzekeringen, ... 

• Administratieve kosten: zoals boekhouding, gsm, internet, gemeentebelasting, provinciebelasting (zie 'Veelgestelde vragen’), vennootschapsbijdrage, ... 

• Marketingkosten: zoals publiciteit, beurzen, website, verpakking, ... 

• Exploitatie- en productiekosten: zoals huur machines, onderhoud, vergunningen (bv. FAVV, erkenningen, ...), bedrijfsafval, verzekeringen (burgerlijke aansprakelijkheid, lichamelijke ongevallen), Unisono, ... 

• Personeelskosten: zoals sociale bijdragen, verzekering ondernemer en personeel, ... 

• Verplaatsingskosten: zoals autoverzekering en taksen, brandstof, verkeersbelasting, openbaar vervoer, ... 

• Financiële kosten: zoals bankkosten, interesten, betaalsystemen, ... 

Vind je het moeilijk om een goed zicht te krijgen op de benodigde financiering? Het startkompas is een hulpmiddel om alle investeringen en kosten op te lijsten.

Hou zeker ook rekening met de opstartkosten van je onderneming.  

Bron: VLAIO